ប្រសិនបើអ្នកអាចចែករំលែកពេលខ្លះដល់ខ្ញុំ ខ្ញុំចង់ប្រាប់អ្នកអំពីក្មេងប្រុសម្នាក់ដែលបានបន្សល់ទុកនូវចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំ។
ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានកើតឡើងជាច្រើនឆ្នាំកន្លងទៅ នៅពេលដែលមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ នៅតែត្រូវបានគេយល់ច្រឡំយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ការព្យាបាលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពមិនទាន់មាននៅឡើយទេ ហើយការភ័យខ្លាចតែងតែគ្របដណ្ដប់លើការអាណិតអាសូរ។ មនុស្សជាច្រើនជឿថាជំងឺនេះអាចរីករាលដាលតាមរយៈការប៉ះពាល់ធម្មតា ហើយអ្នកដែលឈឺត្រូវបានគេបំបែកចេញពីគ្រួសារ និងសហគមន៍របស់ពួកគេជាញឹកញាប់។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេដែលអ្នកជំងឺអេដស៍ចំណាយថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ពួកគេនៅលើគ្រែក្រោមផ្ទះគ្រួសារ នៅជិតសត្វពាហនៈ ដោយបែកពីអ្នកដែលពួកគេស្រលាញ់។
នៅពេលនោះ មានតែស្ថាប័នមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលសុខចិត្តថែទាំអ្នកដែលមានជំងឺអេដស៍។ វត្តឧបោសថ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលមួយក្នុងចំណោមនោះ។
នៅព្រឹកមួយ យើងបានទទួលទូរស័ព្ទពីមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងនៅខេត្តតាកែវ ដែលដំណើរការដោយវេជ្ជបណ្ឌិតไร้ព្រំដែន។ គ្រួសារមួយបានទទួលសាច់ញាតិក្មេងប្រុសម្នាក់ បន្ទាប់ពីឪពុកម្តាយទាំងពីររបស់គាត់បានស្លាប់ដោយសារជំងឺអេដស៍។ នៅពេលដែលកុមារត្រូវបានធ្វើតេស្ត គាត់ក៏ត្រូវបានរកឃើញថាមានមេរោគអេដស៍វិជ្ជមានផងដែរ។ ដោយជឿថាគាត់នឹងស្លាប់ឆាប់ៗ គ្រួសារបាននាំគាត់ទៅផ្ទះ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែពួកគេមានកូនផ្ទាល់ ពួកគេខ្លាចមិនឱ្យគាត់រស់នៅជាមួយពួកគេ។
ជំនួសមកវិញ ពួកគេបានសាងសង់ប្រអប់ឈើ صغيرة នៅក្រោមផ្ទះរបស់ពួកគេ ហើយឃុំគាត់នៅទីនោះ។ គាត់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យលេងជាមួយកុមារដទៃទៀតទេ។ ពួកគេបានយកអាហារ និងទឹកឱ្យគាត់ ប៉ុន្តែអ្នកមើលថែគាត់បានជៀសវាងការប៉ះគាត់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ អស់រយៈពេលជាច្រើនខែ គាត់បានរស់នៅជាអ្នកទស្សនា ដោយមើលអ្នកដទៃសើច លេង និងរីកចម្រើន ខណៈដែលគាត់នៅតែជាប់នៅក្នុងពិភពតូចរបស់គាត់។ កង្វះការហាត់ប្រាណធ្វើឱ្យគាត់ខ្សោយ និងស្គម ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ គាត់នៅតែរស់រានមានជីវិត។
ទីបំផុត គ្រួសារក៏ធុញទ្រាន់នឹងការមើលថែគាត់ ហើយបាននាំគាត់ត្រឡប់ទៅមន្ទីរពេទ្យវិញ។ គ្រូពេទ្យបានដាក់គាត់នៅក្នុងបន្ទប់ពិនិត្យ صغيرة ដែលគ្មានបង្អួច ខណៈពេលដែលពួកគេประเมินស្ថានភាពរបស់គាត់ ហើយខណៈពេលដែលពួកគេធ្វើដូច្នេះ គ្រួសារក៏បានចាកចេញដោយមិនបាននិយាយលា។
ភ្លាមៗនោះ ខ្ញុំបានទទួលទូរស័ព្ទ ខ្ញុំបានបើកបរចម្ងាយសាមសិបគីឡូម៉ែត្រទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ។ គិលានុបដ្ឋាយិកាម្នាក់បាននាំខ្ញុំចុះតាមច្រករបៀងដ៏ស្រអាប់ ហើយចង្អុលទៅគ្រែមួយដែលក្មេងប្រុសតូចម្នាក់កំពុងដេកស្ងៀម។ ឈ្មោះរបស់គាត់គឺ Kosal។ គាត់មិនបានតស៊ូអ្វីទេ នៅពេលដែលខ្ញុំលើកខ្លួនគាត់ដែលគ្មានទម្ងន់ដាក់ក្នុងដៃខ្ញុំ។ នៅពេលដែលខ្ញុំដឹកគាត់ទៅឡាន គាត់បានចាប់ខ្ញុំយ៉ាងរឹងមាំ ដោយមិនប្រាកដថាខ្ញុំជានរណា ឬខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីជាមួយគាត់។ គាត់ដេកភាគច្រើននៃការធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅវត្តឧបោសថវិញ។
នៅព្រឹកបន្ទាប់ គាត់បានភ្ញាក់ឡើងสู่ពិភពលោកដែលខុសប្លែកពីពិភពលោកដែលគាត់ធ្លាប់ស្គាល់។ កុមារបានស្វាគមន៍គាត់ដោយស្នាមញញឹម។ ពួកគេបានជួយគាត់ស្លៀកពាក់ស្អាត។ សំខាន់បំផុត ពួកគេបានប៉ះគាត់ដោយគ្មានការភ័យខ្លាច។
ដំបូងឡើយ គាត់แทบមិនអាចដើរបានទេ។ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទីបី គាត់ក៏ចាប់ផ្ដើមដើរដោយខ្លួនឯងបានហើយ។ ហើយនៅសប្តាហ៍ទីបី ខ្ញុំក៏ប្រាប់គាត់ឲ្យដើរយឺតជាងនេះទៅទៀត ព្រោះខ្ញុំខ្លាចគាត់អាចនឹងធ្វើឲ្យខ្លួនឯងរងរបួស។
ជាលើកដំបូងក្នុងជីវិតរបស់គាត់ កូសាល់ត្រូវបានគេប្រព្រឹត្តដូចជាក្មេងធម្មតា។ គាត់ចូលចិត្តរាល់នាទី។ ហើយពួកយើងដែលបានឃើញគាត់រីកចម្រើន ក៏ចូលចិត្តឃើញវា កើតឡើង។ មួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ គាត់កាន់តែរឹងមាំ មិនត្រឹមតែរាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្លូវចិត្ត និងសង្គមផងដែរ។
នៅឆ្នាំ ២០០៤ ថ្នាំប្រឆាំងមេរោគអេដស៍ ទីបំផុតក៏មាននៅប្រទេសកម្ពុជា។ សម្រាប់អ្នកជំងឺជាច្រើនរបស់យើង វាជាការចាប់ផ្តើមនៃក្តីសង្ឃឹម។ ចំនួនអ្នកស្លាប់បានថយចុះ ហើយជាលើកដំបូង មនុស្សដែលមានមេរោគអេដស៍អាចចាប់ផ្តើមស្រមៃមើលអនាគតស្ទើរតែធម្មតា។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្មេងៗមួយចំនួនរបស់យើង កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃជំងឺអេដស៍ហើយ។
ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេគឺជាក្មេងប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ ឆាង ជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់កូសាល់។ នៅខែមករា ឆ្នាំ ២០០៥ ឆាង បានឈឺធ្ងន់ ហើយបានស្លាប់តែប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយមក។ ខ្ញុំបានកាន់ដៃគាត់នៅពេលដែលវាកើតឡើង។
ពេលគាត់ដកដង្ហើមចុងក្រោយ គាត់បានស្រែកហៅឈ្មោះខ្ញុំ។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំបានឃើញអ្វីមួយដែលខ្ញុំមិនអាចពន្យល់បាន។ ពន្លឺដ៏ភ្លឺចិញ្ចែងចិញ្ចែងហាក់ដូចជាចេញពីភ្នែកគាត់ ហើយឆ្លងកាត់ខ្ញុំដោយផ្ទាល់។ បទពិសោធន៍នោះបានផ្លាស់ប្តូរខ្ញុំ។
រសៀលនោះ យើងបានដុតសព ឆាង តាមប្រពៃណីក្នុងស្រុក។ អ្នករាល់គ្នាបានចូលរួមពិធីបុណ្យលើកលែងតែកូសាល់ ដែលដោយហេតុផលមិនស្គាល់ បានបដិសេធមិនទៅ។ វាជារឿងមិនធម្មតាសម្រាប់គាត់ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏កំពុងសោកសៅខ្លាំងពេកមិនអាចជំរុញរឿងនេះបាន ដូច្នេះខ្ញុំក៏អនុញ្ញាតឱ្យគាត់នៅស្នាក់នៅ។
ព្រឹកឡើង កូសាល់បានរាគរូសធ្ងន់។ ខ្ញុំបានទូរស័ព្ទទៅពេទ្យ ដែលបានណែនាំឱ្យនាំគាត់មកពិនិត្យ។ យើងខ្វះបុគ្គលិក ដូច្នេះខ្ញុំបានសុំឱ្យចុងភៅរបស់យើងនាំគាត់ទៅមន្ទីរពេទ្យដោយម៉ូតូ បន្ទាប់ពីអាហារពេលព្រឹក។ ខ្ញុំរំពឹងថានឹងមានការទៅជួបធម្មតា ប៉ុន្តែពេទ្យបានសម្រេចចិត្តទទួលគាត់សម្រាកព្យាបាលមួយយប់ដោយការបញ្ចូលតាមសរសៃឈាម។ ខ្ញុំបានសុំឱ្យចុងភៅត្រឡប់ទៅរៀបចំអាហារថ្ងៃត្រង់វិញ ហើយបានបញ្ជូនបុគ្គលិកម្នាក់ទៀតទៅជំនួសគាត់។ នៅពេលអ្នកជំនួសមកដល់មន្ទីរពេទ្យរសៀលនោះ គាត់បានរកឃើញកូសាល់ស្លាប់នៅក្នុងបន្ទប់ពិនិត្យតូចដដែល ដែលគ្មានបង្អួច ដែលខ្ញុំបាននាំគាត់មក។
មិនមានការពន្យល់ច្បាស់លាស់ណាមួយត្រូវបានផ្តល់ឱ្យទេ។ គ្មាននរណាម្នាក់នៅក្នុងបន្ទប់នៅពេលគាត់ស្លាប់។ ការថែទាំគិលានុបដ្ឋាយិកាមានកំណត់ ហើយអ្នកជំងឺជាញឹកញាប់ត្រូវបានទុកចោលដោយគ្មានអ្នកមើលថែក្នុងរយៈពេលយូរ។ ខ្ញុំមានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដែលពេទ្យទូរស័ព្ទមកសុំឱ្យខ្ញុំទៅយកសព។
នៅពេលដែលយើងត្រឡប់ទៅវត្តអូរពោធិ៍វិញ វាក៏យប់ហើយ ហើយខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តពន្យាពេលដុតសពរហូតដល់ព្រឹក។ ខ្ញុំបានដាក់កូសាល់នៅក្នុងបន្ទប់មឈូសនៃកន្លែងបូជាសព ហើយបានដុតធូប និងទៀននៅក្បែរគាត់។ ពេលខ្ញុំមើលសពតូចគ្មានជីវិតរបស់គាត់ ការគិតរបស់ខ្ញុំក៏នឹកឃើញដល់ ឆាង និងពន្លឺដ៏អស្ចារ្យដែលខ្ញុំបានឃើញនៅពេលគាត់ស្លាប់។
ពុទ្ធសាសនិកជាច្រើនជឿថាវិញ្ញាណអាចនៅជិតសពមួយរយៈបន្ទាប់ពីស្លាប់។ ដោយសារតែហេតុផលនោះ ពួកគេបានដាក់ផ្លែឈើ បាយ និងគ្រឿងឧបភោគបរិភោគផ្សេងៗនៅក្បែរនោះ។ ពួកគេរក្សាទៀន និងធូបឱ្យឆេះ ដើម្បីកុំឱ្យវិញ្ញាណមានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានគេបោះបង់ចោល។
មុពេល ក៏មិនយល់សោះថាហេតុអ្វីបានជាមានជំនឿបែបនេះ។ ប៉ុន្តែក្រោយពីបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកហើយ ខ្ញុំក៏មិនប្រាកដទៀតទេ។ កូសាល់មិនបានឈឺធ្ងន់ទេ។ ប្រហែលជាគាត់មានជំងឺបេះដូងដែលមិនបានរកឃើញ ឬគាត់មានប្រតិកម្មនឹងថ្នាំពេទ្យ ឬ... តើគាត់បានភ្ញាក់ឡើងនៅក្នុងបន្ទប់ដែលមានពន្លឺស្រអាប់ដូចគ្នានឹងកន្លែងដែលគាត់ត្រូវបានគេបោះបង់ចោលដំបូងដែរឬទេ? តើគាត់បានស្រែករកនរណាម្នាក់ហើយគ្មានអ្នកឆ្លើយតបទេឬ? នៅពេលចុងក្រោយនៃជីវិតគាត់ តើគាត់មានអារម្មណ៍ថាគាត់ត្រូវបានគេបោះបង់ចោលម្តងទៀតដែរឬទេ?
ខ្ញុំស្មានថាខ្ញុំនឹងមិនដឹងជាមិនខានទេ ប៉ុន្តែគំនិតនោះបានតាមរំខានខ្ញុំ។ ការគិតថាគាត់អាចនៅក្បែរនោះនៅឡើយបានធ្វើឲ្យខ្ញុំស្រក់ទឹកភ្នែក។ ខ្ញុំដឹងថាខ្ញុំមិនអាចទុកគាត់តែម្នាក់ឯងនៅយប់នោះបានទេ ដូច្នេះហើយខ្ញុំបានរុំគាត់ដោយភួយថ្នមៗ ដាក់ពូករបស់ខ្ញុំនៅក្បែរគាត់ ហើយនៅទីនោះរហូតដល់ព្រឹក។
ហើយនៅពេលដល់ពេលបូជាសពគាត់នៅព្រឹកបន្ទាប់ គាត់មិនចាំបាច់ប្រឈមមុខនឹងវាតែម្នាក់ឯងទេ។
ជីវិតរបស់កូសាល់មានរយៈពេលខ្លី ហើយភាគច្រើននៃជីវិតគាត់ត្រូវបានសម្គាល់ដោយការភ័យខ្លាច ការនៅម្នាក់ឯង និងការបដិសេធ។ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលខ្លីដែលគាត់បានចំណាយពេលនៅវត្តអូរពោធិ៍ គាត់បានរកឃើញអ្វីមួយដែលកុមារគ្រប់រូបសមនឹងទទួលបាន៖ ការទទួលយក មិត្តភាព និងសេចក្ដីស្រឡាញ់។ ទោះបីជាខ្ញុំមិនអាចផ្លាស់ប្តូរទុក្ខលំបាកដែលគាត់បានជួបមុនពេលយើងជួបគ្នាក៏ដោយ ខ្ញុំបានធ្វើឲ្យប្រាកដថាទាំងជីវិតទាំងការស្លាប់របស់គាត់មិនត្រូវបានកំណត់ដោយការបោះបង់ចោលទេ។ រយៈពេលជាងម្ភៃឆ្នាំក្រោយមក ខ្ញុំនៅតែចងចាំក្មេងប្រុសដែលរស់នៅក្នុងប្រអប់ ហើយខ្ញុំនៅតែដឹងគុណដែលគាត់មានសេរីភាពមួយរយៈពេលខ្លី។
