ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងទៅ ខ្ញុំបានធ្វើការជាអ្នកប្រឹក្សា នៅមជ្ឈមណ្ឌលយុវជនមួយ នៅភាគនិរតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ កូនក្តីភាគច្រើនរបស់ខ្ញុំ ជាជនជាតិដើមអាមេរិក ឬជនជាតិអេស្ប៉ាញ ហើយត្រូវបានប៉ូលីសបញ្ជូនមកខ្ញុំ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលខ្លះ សាលារៀនក្នុងតំបន់បានស្នើរសុំឲ្យខ្ញុំ ជួបសិស្សមកពីជនជាតិផ្សេងៗ ដែលមានការលំបាកក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយបុគ្គលិកសាលា។

សិស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះ គឺជាកូនប្រុសអាយុ ១៤ ឆ្នាំ របស់មន្ត្រីជាប់ឆ្នោត ដែលជាសិស្សគំរូ រហូតដល់ចប់ការសិក្សា។ អាកប្បកិរិយារបស់គាត់បានផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលតែមួយថ្ងៃ ហើយគ្រប់គ្នាដឹងច្បាស់ថាមានអ្វីមួយបានកើតឡើង ប៉ុន្តែគាត់មិនព្រមនិយាយជាមួយនរណាម្នាក់ឡើយ។ អ្នកប្រឹក្សារបស់សាលាបានសង្ស័យថាគាត់ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ហើយបានណែនាំឪពុកម្តាយរបស់គាត់ ឲ្យបញ្ជូនគាត់មកខ្ញុំ។

ខ្ញុំបានច្រានចោលការសង្ស័យរឿងគ្រឿងញៀន នៅពេលណាត់ជួបលើកដំបូង ព្រោះខ្ញុំដឹងថាគាត់កំពុងលាក់បាំងអ្វីមួយ ដែលជ្រៅជាងនោះទៅទៀត ដូច្នេះហើយ យើងបានចំណាយពេលមួយម៉ោង ដើម្បីស្គាល់គ្នា។ ខ្ញុំបានជួបគាត់ម្តងទៀតមួយសប្តាហ៍ក្រោយមក ហើយទោះបីជាគាត់មើលទៅធូរស្រាលបន្តិចក៏ដោយ ក៏វាច្បាស់ណាស់ថាគាត់នឹងមិនចែករំលែកអ្វីជាមួយខ្ញុំទេ ដូច្នេះយើងបានចំណាយពេលមួយម៉ោង លេងប៊ីយ៉ា។ ការជួបលើកទីបី បានចាប់ផ្តើមដូចលើកទីពីរដែរ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលខ្ញុំស្នើរសុំលេងប៊ីយ៉ាឡើងវិញ គាត់បានងើបក្បាលឡើង ហើយជាលើកដំបូងក្នុងទំនាក់ទំនងរបស់យើង គាត់បានមើលមកខ្ញុំដោយផ្ទាល់។

“បើខ្ញុំប្រាប់អ្នកពីអ្វីមួយ តើអ្នកនឹងប្រាប់ឪពុកខ្ញុំទេ?” គាត់បានសួរ ដោយទឹកមុខបង្ហាញថាគាត់ត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ហើយត្រូវការនិយាយ។

ខ្ញុំបានធានាគាត់ថា អ្វីក៏ដោយដែលគាត់ប្រាប់ខ្ញុំ នឹងរក្សាការសម្ងាត់… ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលខ្ញុំនិយាយពាក្យទាំងនោះ បេះដូងខ្ញុំចាប់ផ្តើមលោតញាប់ ព្រោះខ្ញុំដឹងថាគាត់នឹងសារភាពអ្វីមួយមកខ្ញុំ ដែលប្រហែលជាខ្ញុំមិនចង់ឮ។

គាត់បានចាប់ផ្តើមដោយសួរខ្ញុំថា ខ្ញុំគិតយ៉ាងណាអំពីជនជាតិដើមអាមេរិក ហើយខ្ញុំបានប្រាប់គាត់ថា ខ្ញុំមើលពួកគេ ក្នុងកម្រិតស្មើគ្នា ជាមួយមនុស្សទាំងអស់។

“ឪពុកខ្ញុំនិយាយថា ពួកគេដូចជាឆ្កែ” គាត់បានឆ្លើយតបដោយគ្មានអារម្មណ៍ ហើយបន្ទាប់មកបានប្រាប់ខ្ញុំពីព័ត៌មានលម្អិត អំពីការជិះកង់លេងកាលពីព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ កាលពីពីរសប្តាហ៍មុន។

ឪពុកគាត់បានឲ្យគាត់នូវម៉ូតូដីគូសសម្រាប់ថ្ងៃកំណើតរបស់គាត់ ហើយគាត់ចូលចិត្តជិះវានៅក្នុងទីវាលធំៗ នៅខាងក្រៅទីក្រុង។ គាត់តែងតែនៅម្នាក់ឯង ហើយអាចធ្វើអ្វីក៏បានតាមចិត្ត ដោយមិនខ្លាចនរណាម្នាក់រាយការណ៍ទៅឪពុករបស់គាត់ ដែលគាត់ទាំងកោតសរសើរ និងខ្លាច។

គាត់កំពុងបើកម៉ូតូយ៉ាងលឿន ក៏ស្រាប់តែនៅខាងមុខគាត់ គាត់ឃើញជនជាតិដើមអាមេរិកម្នាក់ស្រវឹងដេកសន្លប់នៅលើដី។ គាត់មានពេលគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឈប់ ឬបន្ថយល្បឿន ហើយជិះវាងគាត់ ប៉ុន្តែជំនួសមកវិញ ដោយមិនបានគិតច្រើន គាត់បានបង្កើនល្បឿន ហើយជាន់ពីលើក្បាលបុរសនោះ… ដូចជាមនុស្សម្នាក់អាចធ្វើទៅលើឆ្កែចាស់ដែលមានជំងឺ។

គាត់立刻意识到自己做错了事，但没有报告，而是回了家，冲洗了摩托车以清除任何证据。第二天，他翻阅报纸，发现了一篇关于在他骑车区域发现一名美洲原住民男子死亡的报道。警方认为这与帮派有关，因此没有进一步调查。

“嗯，我想这基本上解释了一切，不是吗？”我短暂地停顿了一下，回答道。“但我们接下来该去哪里呢？”

“我不知道，”他平静地回答。“我不知道。”

“我想继续和你见面，”我向他保证，“但我希望你也能和我的一位朋友谈谈，他可能更有资格帮助你。如果你不介意，我是否可以告诉你的母亲和他预约？”

“我想可以，”他回答道，“但请不要告诉她原因。”

我向他保证我不会这样做，在他离开办公室后，我立刻打电话给他的母亲。我告诉她，我觉得自己没有资格帮助她的儿子，并建议她和我认识的一位心理学家预约。

几周后，他回来见我，我们玩了一局台球。我问他情况如何，他说事情正在好转……几天后，他在一场悲惨的事故中丧生，据称他失去了对越野摩托车的控制，撞到了一棵树上。

在接下来的几年里，我接触了许多在生活中走错路并陷入绝境的人。有些人通过承认自己的错误并用他们剩下的一切重新开始而能够自我救赎；有些人试图说服自己，他们真的没有过错，事情会随着时间的推移而好转；还有些人，发现很难原谅自己，最终毁了自己。

这个年轻人的故事困扰着我，不仅因为他悲惨的结局，还因为它反映了我一遍又一遍地在人类历史中看到的模式——无论是个体还是整个社会。就像他一样，我们作为一个物种，常常基于继承的偏见行事，说服自己某些群体在某种程度上不那么人性化，不那么值得尊重和生命。我们犯下了暴行，同时告诉自己这些是正当的，或者受害者某种程度上罪有应得。

这个男孩父亲的话——“他们就像狗一样”——在几代人的残酷人类行为中回响：灭绝种族前的非人化，煽动暴力的种族仇恨，让我们将他人视为可消耗品的部落思维。这种非人化并非始于暴力行为；它始于我们使用的语言，我们讲给自己的故事，以及我们像有毒的传家宝一样传给孩子的偏见。

ប៉ុន្តែប្រហែលជាសោកនាដកម្មបំផុត ករណីនេះបង្ហាញពីរបៀបដែលទម្ងន់នៃអំពើបាបរួម និងបុគ្គលរបស់យើងអាចធ្វើឱ្យយើងរងទុក្ខ។ ដូចជាយុវជនម្នាក់នេះមិនអាចរស់នៅជាមួយអ្វីដែលគាត់បានធ្វើ នោះសង្គមនានាក៏អាចត្រូវបានលេបដោយកំហុសនៃទង្វើអតីតកាលរបស់ពួកគេ — ឬផ្ទុយទៅវិញ បំផ្លាញដោយការបដិសេធមិនទទួលស្គាល់កំហុសនោះទាល់តែសោះ។ យើងឃើញរឿងនេះតាមរបៀបដែលប្រទេសនានាជួបការលំបាកជាមួយប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទាសភាព ការតាំងទីលំនៅ និងការប្រល័យពូជសាសន៍។ ខ្លះ ដូចជាក្មេងប្រុសដែលព្យាយាមលាងភស្តុតាងចេញពីម៉ូតូរបស់គាត់ ព្យាយាមលាក់បាំងឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់ពួកគេ។ អ្នកផ្សេងទៀត រងការវាយប្រហារដោយទំហំនៃទង្វើខុសឆ្គងរបស់ពួកគេ ហាក់ដូចជាបាត់បង់ផ្លូវរបស់ពួកគេទាំងស្រុង។

ផ្លូវទៅមុខ — សម្រាប់បុគ្គល និងសម្រាប់មនុស្សជាតិ — មិនស្ថិតនៅក្នុងការបដិសេធ ឬការបំផ្លាញខ្លួនឯងទេ ប៉ុន្តែនៅក្នុងភាពក្លាហានក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការបរាជ័យរបស់យើងដោយស្មោះត្រង់ ដើម្បីកែតម្រូវកន្លែងដែលអាចធ្វើទៅបាន និងដើម្បីធានាថាការរើសអើង និងការស្អប់ខ្ពើមដែលនាំឱ្យមានសោកនាដកម្មទាំងនេះមិនត្រូវបានបញ្ជូនទៅជំនាន់ក្រោយទេ។ រឿងរ៉ាវរបស់ក្មេងប្រុសបានបញ្ចប់ដោយសោកនាដកម្មដោយសារតែគាត់បានរែកបន្ទុកតែម្នាក់ឯង មិនអាចរកវិធីរស់នៅជាមួយអ្វីដែលគាត់បានធ្វើ។ ប្រហែលជាប្រភេទសត្វរបស់យើងអាចរៀនពីវាសនារបស់គាត់ និងជ្រើសរើសផ្លូវផ្សេង៖ ផ្លូវនៃការទទួលស្គាល់ ការព្យាបាល និងការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដ។

យ៉ាងណាមិញ ភាពខុសគ្នារវាងប្រាជ្ញា និងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ជារឿយៗមិនស្ថិតនៅក្នុងកំហុសដែលយើងធ្វើទេ ប៉ុន្តែនៅក្នុងរបៀបដែលយើងជ្រើសរើសដើម្បីបន្តវា។